Sau giai đoạn đẩy mạnh chuyển đổi số, nhiều cơ sở y tế đang đứng trước yêu cầu mới: Làm thế nào để dữ liệu và công nghệ thực sự được khai thác hiệu quả, hỗ trợ thiết thực cho hoạt động khám chữa bệnh? Từ thực tiễn đó, việc nghiên cứu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được đặt ra như một hướng tiếp cận tiếp theo, nhằm gia tăng giá trị của chuyển đổi số y tế và từng bước hướng tới mô hình “Bệnh viện thông minh”.

Chuyển đổi số y tế: Những kết quả bước đầu và yêu cầu đặt ra 

Chuyển đổi số được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành y tế trong nhiều năm qua. Tại nhiều cơ sở khám chữa bệnh, các hệ thống công nghệ thông tin như hệ thống quản lý bệnh viện (HIS), hồ sơ bệnh án điện tử (EMR),… đã và đang được triển khai đồng bộ, từng bước thay thế các quy trình thủ công truyền thống.

Chuyển đổi số đang được triển khai tại nhiều bệnh viện trên cả nước

Theo số liệu công bố trên Cổng thông tin Bộ Y tế, đến nay, cả nước đã có hơn 1.000 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử, chiếm trên 61% tổng số cơ sở khám chữa bệnh. Việc ứng dụng các hệ thống số không chỉ giúp giảm tải thủ tục hành chính mà còn góp phần chuẩn hóa quy trình chuyên môn, tạo nền tảng dữ liệu y tế phục vụ quản lý và liên thông.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy, tại không ít đơn vị, chuyển đổi mới dừng ở giai đoạn xây dựng nền tảng. Dữ liệu y tế tuy đã được số hóa nhưng chủ yếu phục vụ cho việc lưu trữ và vận hành, chưa được khai thác sâu để hỗ trợ phân tích, dự báo hoặc ra quyết định. Bên cạnh đó, mức độ đồng bộ giữa các hệ thống, cũng như khả năng liên thông dữ liệu giữa các tuyến, vẫn còn là thách thức. 

Trong bối cảnh khối lượng dữ liệu y tế ngày càng gia tăng cả về quy mô và độ phức tạp, yêu cầu đặt ra là cần có các công cụ và phương pháp phù hợp để khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu này, đồng thời bảo đảm tuân thủ quy trình chuyên môn, an toàn và bảo mật thông tin. Đây cũng chính là tiền đề để các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), được nghiên cứu và ứng dụng trong lĩnh vực y tế.

Trí tuệ nhân tạo - “Lớp trí tuệ” nâng tầm chuyển đổi số y tế

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được nghiên cứu và ứng dụng trong quá trình chuyển đổi số y tế như một “lớp trí tuệ” bổ sung, giúp nâng cao khả năng khai thác dữ liệu đã được số hóa. Với khả năng phân tích khối lượng lớn dữ liệu và nhận diện các mẫu thông tin, xu hướng tiềm ẩn, AI có thể tham gia vào một số khâu như hỗ trợ sàng lọc thông tin, phân tích dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng hoặc hỗ trợ tổng hợp dữ liệu phục vụ công tác quản lý.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng, việc ứng dụng AI trong y tế cần được tiếp cận một cách thận trọng. AI không phải là giải pháp thay thế cho bác sĩ hay nhân viên y tế, mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ, cung cấp thêm thông tin tham khảo. Hiệu quả của các hệ thống AI phụ thuộc lớn vào chất lượng dữ liệu đầu vào, quy trình xây dựng mô hình và việc kiểm soát kết quả trong thực tiễn.

Do đó, để AI phát huy hiệu quả, cần có nền tảng dữ liệu y tế được chuẩn hóa, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về đạo đức, pháp lý và an toàn thông tin. Việc triển khai AI cũng cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp, có thử nghiệm, đánh giá và điều chỉnh, tránh tâm lý kỳ vọng quá mức vào công nghệ.

ISOFH đẩy mạnh các giải pháp AI trong y tế, hướng tới mô hình “Bệnh viện thông minh”

Trên nền tảng dữ liệu y tế số đã được hình thành, nhiều doanh nghiệp công nghệ y tế tại Việt Nam, trong đó có ISOFH, đang đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Mục tiêu không chỉ dừng ở khai thác dữ liệu đơn lẻ, mà hướng tới tăng cường khả năng liên thông, tích hợp và sử dụng dữ liệu một cách hiệu quả, phục vụ tối ưu vận hành và từng bước hiện thực hóa mô hình “Bệnh viện thông minh”.

"Bệnh viện thông minh", hay còn được nhắc đến với khái niệm Digital Hospital Twins, là mô hình mô phỏng môi trường vật lý của bệnh viện trên không gian số, dựa trên dữ liệu lớn và sự tích hợp của các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), chuỗi khối (Blockchain) và thực tế ảo. Thông qua việc cập nhật và phân tích dữ liệu theo thời gian thực, mô hình này hỗ trợ bệnh viện theo dõi hoạt động chuyên môn, quản lý vận hành và chăm sóc người bệnh một cách tổng thể hơn. 

Tiếp cận “Bệnh viện thông minh” như một tầm nhìn dài hạn, ISOFH xác định việc ứng dụng AI cần gắn chặt với bài toán liên thông dữ liệu giữa các hệ thống nghiệp vụ trong bệnh viện, đồng thời xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của bệnh viện, bác sĩ và người bệnh. Theo đó, các giải pháp AI do ISOFH phát triển được triển khai theo từng nhóm ứng dụng, tập trung giải quyết các khâu cụ thể trong khám chữa bệnh và vận hành, trên nền tảng dữ liệu được kết nối và chia sẻ thống nhất, thay vì triển khai công nghệ rời rạc.

Trước hết, ở khía cạnh tương tác và hỗ trợ người bệnh, đội ngũ phát triển sản phẩm IVIRSE đã triển khai giải pháp “Chatbot chăm sóc khách hàng” hoạt động 24/7, tích hợp trên website, ứng dụng di động và kiosk của bệnh viện, hỗ trợ người bệnh đặt lịch khám, tra cứu thông tin, tìm hiểu quy trình và tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện hơn. 

Chatbot hiện đã được triển khai tại một số bệnh viện tuyến trung ương như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn…, góp phần giảm tải khâu tiếp đón và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.

Giải pháp “Chatbot chăm sóc khách hàng” của ISOFH được tích hợp trên kiosk y tế thông minh tại các bệnh viện

Người dân tra cứu, tương tác với “Chatbot chăm sóc khách hàng” của ISOFH trên kiosk y tế thông minh tại Bệnh viện E

Trong lĩnh vực chuyên môn, các giải pháp AI của IVIRSE cũng như Isofh tập trung hỗ trợ phân tích dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng, như tự động phân tích hồ sơ bệnh án, gợi ý phác đồ điều trị cá nhân hóa và hỗ trợ đọc kết quả hình ảnh y tế. Các công cụ này đóng vai trò như trợ lý số, giúp bác sĩ tham khảo thêm thông tin trong quá trình theo dõi người bệnh, nhưng không thay thế quyết định chuyên môn.

Ở góc độ quản lý và vận hành, IVIRSE phát triển các giải pháp phân tích luồng bệnh nhân và hoạt động bệnh viện dựa trên dữ liệu theo thời gian thực. Tiêu biểu là hệ thống “Bản đồ số bệnh viện và điều hướng thông minh” với “Bản đồ 3D”, cho phép hiển thị tình trạng hoạt động tại từng khu vực, vừa hỗ trợ người bệnh tìm đường, vừa cung cấp dữ liệu phục vụ quản lý lịch khám, sử dụng giường bệnh và phân bổ nguồn lực theo thời gian thực. 

Bên cạnh đó, các công cụ phân tích dữ liệu như “Sinh báo cáo tự động” và “Hệ thống dashboard quản trị” cũng đang được IVIRSE triển khai tại một số bệnh viện, hỗ trợ lãnh đạo bệnh viện theo dõi, đánh giá và ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Ngoài các giải pháp đang được triển khai, IVIRSE tiếp tục phát triển nền tảng “Trạm y tế thông minh”, hướng tới hỗ trợ khám chữa bệnh/ chẩn đoán từ xa thông qua việc kết nối trực tuyến giữa bác sĩ tuyến cơ sở và tuyến Trung ương, đồng thời ghi nhận, lưu trữ nội dung trao đổi dưới dạng văn bản, phục vụ công tác theo dõi và quản lý thông tin y khoa.

Theo ông Nguyễn Trần Đông - CEO Công ty Cổ phần Công nghệ ISOFH, ứng dụng AI trong y tế cần được triển khai theo lộ trình phù hợp với mức độ sẵn sàng về dữ liệu và hạ tầng của từng cơ sở khám chữa bệnh. Trọng tâm là liên thông dữ liệu, tự động hóa các công việc lặp lại và hỗ trợ xử lý thông tin cho đội ngũ y tế, qua đó từng bước hiện thực hóa mô hình “Bệnh viện thông minh”, hướng tới hệ thống y tế hiện đại và bền vững.